Van Gogh-stunt scoort wereldwijd

'Onthutst' is hij, 'geschokt' en 'ontdaan', Peter Dictus van het festival Autour de Vincent in Zundert. "We hadden gerekend op opschudding rond onze nep-documentaire, maar deze reacties slaan alles."

Van het NOS-Journaal tot de Sunday Times: twee dagen lang is Peter Dictus overspoeld met reacties op het persbericht over de 'ontdekking' van filmbeelden van Vincent van Gogh. Beelden die in werkelijkheid helemaal niet ontdekt zijn, maar de berichtgeving over de vondst leek bedrieglijk echt.

Dictus: "Ik ben verbijsterd over de snelheid, de gretigheid en de slordigheid waarmee de media reageren op een persbericht dat van onder tot boven vol leugens staat, onjuistheden die makkelijk te ontmaskeren zijn. Maar niemand belde om dáárover vragen te stellen. De beelden wilden ze zien. De naam Van Gogh is genoeg om massaal op het nieuws af te rennen."

Het sensationele persbericht dat vanuit Zundert over de wereld ging, kondigt de premičre van de documentaire Het blik van Wallstein aan, over de ontdekking van filmbeelden uit 1890 waarop Vincent van Gogh te zien is, plus verklaringen van experts over die beelden. Die beelden zijn in werkelijkheid nooit ontdekt, de hele documentaire is verzonnen, de 'historische beelden' zijn gefabriceerd in de studio van Lumineus Filmproducties in Tilburg. De documentaire - die dus wél is gemaakt - behandelt de vraag wat er zou kunnen gebeuren als er dergelijke filmbeelden zouden worden ontdekt - wat onmogelijk is, want destijds bestond er nog geen film.

Toch slikten veel media het verhaal voetstoots, om later hun neus te stoten. "De NOS is woedend", weet Dictus. "Een camerateam reisde spoorslags naar Tilburg, waar de film gemaakt wordt, en werd daar uit de droom geholpen. De NOS dreigt nu met een claim omdat ze voor Piet Snot uitgerukt zijn. Hadden ze maar moeten checken voordat ze vertrokken."

De documentaire over de 'ontdekking' maakt deel uit van een kunstproject. Dictus: "Dit is geen platte grap, dit is serieus. Wij hebben 13.500 euro subsidie gekregen van de provincie Noord-Brabant, bedoeld voor het maken van een fake-documentaire - tegenwoordig een geaccepteerd genre - én voor het veroorzaken van ophef. Dat laatste is dus nu al een succes, méér dan ik ooit kon verwachten. Dat er zó slordig nieuws gemaakt wordt vind ik schokkend. Ik geloof vanaf nu niks meer. Ik kijk nooit meer naar het Journaal."

Het blik van Wallsteijn is zaterdagavond en zondag doorlopend te zien in het Cultureel Centrum van Gogh in Zundert. Toegang gratis.

BN/De Stem, 6 augustus 2003