'Varkenstoneel' op de boerderij

Het is een primeur. Zuidelijk Toneel Hollandia en Omroep Brabant werken nauw samen bij twee toneelstukken over varkens en boeren, die in het theater maar ˇˇk op de boerderij worden gespeeld.

Truus en Connie zitten op het winderige erf van varkensboer Kees Ketelaars in Biest Houtakker. Actrice Chris Nietvelt speelt boerin Truus die haar boerenbestaan heeft afgezworen. Maar Connie (Elsie de Brauw) kan niet zonder. Hun gesprek begint als een dialoog, maar eindigt ver van elkaar. Verstrikt in de verwarring van schaalvergroting, opkoopregelingen, varkenspest en andere zaken die hun vertrouwde wereld hebben vertrapt.

Truus en Connie heet ook het toneelstuk dat Zuidelijk Toneel Hollandia vanaf 25 oktober speelt in de Bossche Verkadefabriek, met dezelfde actrices en twee 'varkens' als commentariŰrend 'koor'. Geschreven door Tom Blokdijk en gebaseerd op de interviews die Lex Bohlmeijer hield met Brabantse boerinnen. Omroep Brabant nam gisteren de eerste helft van twaalf promotiefilmpjes op die Peter Dictus van Zuidelijk Toneel Hollandia speciaal voor het medium televisie schreef. Het is de eerste keer dat een regionale omroep en een groot theatergezelschap op deze manier samenwerken. En als dit proefproject aanslaat, willen beide partijen in de toekomst meer samen doen, zoals hoorspelen en korte films.

Zuidelijk Toneel Hollandia gaat Truus en Connie ook acht keer op locatie spelen: bij boeren thuis in de varkensstal. Regisseur/directeur Johan Simons koestert de gedachte: terug naar de bron. "Wie zijn eigen stal niet kent, kent de wereld niet." Gelijktijdig produceert het gezelschap nˇg een toneelstuk over dezelfde problematiek: Nageslacht, maar dan door Josse de Pauw en Kamiel Vanhole geschreven vanuit de optiek van het varken en de boerin. Ook dat stuk wordt op een aantal boerderijen en in de Verkadefabriek opgevoerd.

Dialect
Chris Nietvelt en Elsie de Brauw hebben een opmerkelijke Brabantse tongval ingestudeerd, een mix van verschillende dialecten. Voor de Vlaamse Nietvelt, afkomstig uit een boerenfamilie, is het allemaal min of meer gesneden koek. Maar de Haagse Elsie de Brauw ("Ik ben een echt stadskind"), zag bij boer Ketelaars voor het eerst het interieur van een varkensstal. "Dat was schokkend."

Een artikel van Anja van den Akker, gepubliceerd in Brabants Dagblad op 13 oktober 2001. Zie ook Varkens/Boeren.